Rotterdam moet schilderij Toorop afstaan

14-03-08

Amsterdam, 13 maart. De gemeente Rotterdam moet het monumentale schilderij De Theems bij London Bridge (1885) van Jan Toorop teruggeven aan de New Yorkse bankier Walter Eberstadt (87). Hij is de kleinzoon van de vroegere eigenaar van het kunstwerk, het Duits-joodse echtpaar Flersheim dat in 1944 in een concentratiekamp om het leven kwam.

Eberstadt zal Rotterdam als vergoeding 30.397,50 euro betalen. Dit is de huidige waarde van het bedrag dat zijn grootvader Ernst Flersheim in 1937 ontving toen hij het schilderij verkocht aan de Nederlandse kunsthandel Nieuwenhuizen Segaar. Deze kunsthandel verkocht De Theems enkele dagen later aan het Rotterdamse Museum Boijmans. De marktwaarde van het schilderij is volgens het museum nu „een veelvoud van het bedrag dat Eberstadt aan de gemeente Rotterdam zal overmaken".
De gemeente Rotterdam, eigenaar van De Theems wilde geen afstand doen van het schilderij omdat dit niet door de nazi's geroofd was, maar al in 1937 vrijwillig aan de kunsthandel was verkocht door Ernst Flersheim.

Beide partijen, de gemeente en Walter Eberstadt besloten in 2006 het geschil voor te leggen aan de Restitutiecommissie die adviseert over de teruggave van oorlogskunst. Tot nu toe hadden alle 56 adviezen die de Restitutiecommissie sinds de oprichting in 2002 heeft uitgebracht, betrekking op oorlogskunst die in het bezit was van de Nederlandse staat. Dit is het eerste advies waarbij de staat geen partij is. Het advies is bindend, de gemeente Rotterdam en Eberstadt moesten vooraf verklaren het advies te zullen opvolgen.

In het advies over De Theems stelt de Restitutiecommissie dat de familie Flersheim vanaf 1933 steeds harder werd getroffen door de anti-joodse maatregelen van de nazi's. Ernst Flersheim verkocht de Toorop in 1937 terwijl hij bezig was de vlucht van zijn gezin uit Duitsland te regelen. De commissie vindt dat het bezitsverlies onder die omstandigheden onvrijwillig was en direct verband hield met het naziregime. De commissie tekent hierbij aan dat het museum Boijmans en de gemeente Rotterdam bij de aankoop van het schilderij in 1937 niet onzorgvuldig hebben gehandeld.

Vrijblijvend advies? Stel ons een vraag...

U kunt gemakkelijk en vrijblijvend contact met ons opnemen. Wij streven ernaar om uw bericht zo snel mogelijk te behandelen. De velden gemarkeerd met een * zijn verplicht.

  1. Naam *

  2. Telefoon

  3. E-mail *

  4. Uw vraag verzoek of opmerking *