Portretrecht

Een auteur (filmer, fotograaf of illustrator) kan een afbeelding maken van een ander zijn gelaat. Het kan daarbij behalve om min of meer officiële portretten ook gaan om bijvoorbeeld spotprenten en actiefoto’s van sporters. De maker heeft op die afbeelding – het portret – auteursrecht. De geportretteerde heeft echter ook een aantal rechten, waardoor het auteursrecht van de maker wordt beperkt. Die verschillen naar gelang er sprake is van in opdracht gemaakte portretten of niet in opdracht gemaakte portretten.

In opdracht

Voorbeelden zijn de pasfoto, de bruidsreportage of een statiefoto. In die gevallen heeft de maker van de foto toestemming van de afgebeelde persoon (of na zijn overlijden nog 10 jaar van de nabestaanden) nodig. De geportretteerde heeft dus een absoluut vetorecht tegen openbaarmaking van zijn portret. Hij mag zijn portret ook in veelvoud (laten) afdrukken, zolang hij die maar niet (zonder toestemming) van de auteur publiceert. Voor publicatie van een fotoportret in bijvoorbeeld de Gouden Gids is de toestemming van de fotograaf nodig.

Niet in opdracht

Voorbeelden zijn: de persfoto, de door een kunstenaar van het internet gedownloade en vervolgens bewerkte foto en de foto van een fotomodel. De geportretteerde heeft hier geen vetorecht, maar kan zich wel achteraf verzetten. Hij moet daarvoor dan wel een ‘redelijk belang’ hebben. Dat belang kan een moreel belang, maar ook een commercieel belang zijn.

 

Als er bij het gebruik van het portret ‘seks, bloot of erotiek’ aan te pas komt, zal er al gauw een moreel belang kunnen zijn. Een politiek diskwalificerende context kan ook een voldoende ‘belang’ opleveren. Zaken als de privacy en het recht op de persoonlijke levensfeer spelen hierbij ook vaak een rol.

 

Er is sprake van een commercieel belang als de geportretteerde beschikt over een verzilverbare populariteit. Het gebruik van een portret voor reclamedoeleinden is een duidelijk voorbeeld. Het portret van een bekende artiest op de affiches die voor de verkoop bestemd zijns is een ander voorbeeld. Ook hier geldt dat bij overlijden van de geportretteerde gedurende 10 jaar de nabestaanden die rechten kunnen uitoefenen.

Vrijheid van meningsuiting

Soms bestaat er bij het portretrecht een spanningsveld met de vrijheid van meningsuiting. Het recht op informatie (een portret is informatie) wordt immers aangetast als de geportretteerde publicatie daarvan kan verbieden. Dat speelt vooral bij portretten van bekende Nederlanders of publieke figuren. De grens ligt bij de schending van de privacy, waarbij de publieke figuur iets minder recht op privacy heeft dan de gewone man.

 

Vrijblijvend advies? Stel ons een vraag...

U kunt gemakkelijk en vrijblijvend contact met ons opnemen. Wij streven ernaar om uw bericht zo snel mogelijk te behandelen. De velden gemarkeerd met een * zijn verplicht.

  1. Naam *

  2. Telefoon

  3. E-mail *

  4. Uw vraag verzoek of opmerking *