Beslaglegging als drukmiddel

Een veelgebruikt middel om debiteuren te dwingen tot betaling van een vordering is een faillissementsaanvraag indienen. Probleem daarbij is dat als het niet tot het gewenste resultaat leidt, namelijk betaling, en de debiteur vervolgens failliet wordt verklaard, de schuldeiser meestal kan fluiten naar zijn centen. Daarom adviseer ik vaak conservatoir beslag te leggen.

De wet voorziet in de mogelijkheid om, voordat er een gerechtelijk vonnis is verkregen, alvast verhaalsmogelijkheden veilig te stellen door conservatoir beslag daarop te leggen. Op deze manier kan een bankrekening bijvoorbeeld worden bevroren, kan verkoop van een huis worden tegengehouden of kan een auto in bewaring worden genomen voordat het verkocht wordt of overgeschreven op naam van een ander. Vervolgens kan een gerechtelijke veroordeling worden gevraagd en na verkregen veroordeling, kan het beslagen goed uitgewonnen worden. Hiermee wordt voorkomen dat een debiteur een procedure vertraagt en in de tussentijd zijn verhaalsmogelijkheden “verstopt”. De procedure tot conservatoire beslaglegging is afgezet tegen een “normale” procedure goedkoop en leidt in de praktijk vaak tot betaling, zonder dat je vervolgens de lange en kostbare procedure in moet om een executoriale titel te verkrijgen. Het werkt dus in de praktijk vaak als pressiemiddel tot betaling of het treffen van een schikking.

Het is vrij gemakkelijk om conservatoir beslag te leggen: het verzoek hoeft maar summier onderbouwd te worden, de debiteur wordt (in de meeste gevallen) niet gehoord en het verlof om beslag te mogen leggen wordt binnen een paar dagen verleend door de rechtbank. Opheffing van dat beslag vragen bij de rechtbank is echter veel omslachtiger. In kort geding moet aangevoerd en stevig onderbouwd worden dat het beslag onterecht of onnodig gelegd is, maar dan is vaak het kwaad al geschied.

Onlangs is in opdracht van de Raad voor de Rechtspraak een onderzoek uitgevoerd naar conservatoir beslag in Nederland. Meer dan 500 rechtbankdossiers zijn geanalyseerd en er zijn 58 vraaggesprekken gehouden met advocaten om een beter beeld te krijgen van de rechtspraktijk bij conservatoire beslaglegging. Uit het onderzoek is gebleken dat op bijna alle fronten de waarborgen van de beslagdebiteur achteruit zijn gegaan en de positie van de beslaglegger is versterkt. De onderzoekers komen tot de conclusie dat een diepere beoordeling van beslagrekesten en een (her)invoering van de mogelijkheid om beslagen grijs te maken zal leiden tot een noodzakelijke verbetering van de positie van de beslagdebiteur. Het grijs maken van beslag houdt kort gezegd in dat een partij een verzoek kan indienen bij de voorzieningenrechter om een eventueel inkomend beslagverzoek af te wijzen. Wordt dat verzoek ingewilligd, dan wordt de andere partij op de zogenoemde “grijze lijst” geplaatst. Komt vervolgens een beslagverzoek van die andere partij binnen, dan zal de voorzieningenrechter inhoudelijk(er) moeten beoordelen of het verzoek kan worden toegewezen. Het kan er zelfs toe leiden dat de beslagdebiteur tóch wordt gehoord en het beslagverzoek zal minder snel worden toegewezen nu er een inhoudelijke discussie wordt gevoerd. Het grijs maken van beslag is op dit moment alleen in Amsterdam mogelijk. Dit zou, aldus de onderzoekers, landelijk (her)ingevoerd moeten worden.

Meer informatie over het onderzoeksrapport is te vinden op Conservatoir beslag in Nederland: zekerheid en pressiemiddel.

Reacties

J Luske - 18-02-2011

Hallo, ik heb net gelezen dat ook de rechtbank Haarlem grijsmaken van een beslag toestaat. Ik sta voor zo'n keuze. Hoe ziet zo'n verzoek tot grijs maken er uit. Heeft u een voorbeeld / format wellicht? Dank u voor de reactie.

Stephen Maduro - 14-03-2014

Bent benieuwd hoe voorbeeld van een verzoek tot grijs maken er uit ziet