Playboy, Britt Dekker en GeenStijl

door: Kees Berendsen

 

De hoofd (rechts)personen in de zaak van de rechtbank Amsterdam op 12 september 2012 waren Playboy (Sanoma), Britt Dekker en GeenStijl. Playboy als de rechthebbende, Britt Dekker als het onderwerp van de naaktfoto's waar het allemaal om te doen was en GeenStijl als de inbreukmaker zowel op het auteursrecht als op het portretrecht.Om direct de uitslag maar te verklappen: Playboy en Britt Dekker wonnen, GeenStijl verloor op nagenoeg alle hoofdpunten. Wat speelde er en waarom verloor GeenStijl. Er zou een naaktfotoreportage van Britt Dekker verschijnen in het Decembernummer 2011 van de Playboy. De reportage lekte uit en GeenStijl plaatste op 27 oktober 2011 een bericht daarover op haar website met een hyperlink naar een Australische website voor dataopslag waar de naaktfoto's te zien waren. De bijgaande tekst op GeenStijl.nl luidde: "En dan nu het linkje met pics waar u op zat te wachten. Wie het eerst fapt, die het eerst komt, HIERRR"  Was dat volgens de rechter een ongeoorloofde openbaarmaking in de zin van de Auteurswet? Daarvoor moest eerst vaststaan of er sprake was van een openbaarmaking. De rechtbank toetste die vraag niet alleen aan artikel 12 Auteurswet, maar ook aan artikel 3, lid 1 van de Auteursrechtrichtlijn 2001 en aan de jurisprudentie van het Hof van Justitie EU. Wilde er sprake zijn van openbaarmaking, dan moest ten minste voldaan zijn aan drie criteria: er moest sprake zijn van 'interventie' door GeenStijl, er moest sprake zijn van een 'nieuw publiek' (waaraan Geen Stijl de naaktfoto's toonde) en er moest sprake zijn van een 'winstoogmerk' door GeenStijl. Was er sprake van interventie? In beginsel, zegt de rechter, is het plaatsen van een hyperlink die verwijst naar de lokatie op het internet waar een bepaald werk voor publiek toegankelijk is gemaakt geen zelfstandige openbaarmaking. De feitelijke terbeschikkingstelling aan het publiek vindt plaats op de website waar de hyperlink naar verwijst. In dit geval lag dat volgens de rechter anders en wel hierom omdat slechts een kleine kring van personen (namelijk de personen die op de hoogte waren van het URL adres) de fotoreportage op de Australische website kon bekijken. Dat in aanmerking genomen en het feit dat GeenStijl door het plaatsen van een hyperlink de gehele fotoreportage ontsloot voor 230.000 dagelijkse bezoekers leidde volgens de rechter tot de conclusie dat er sprake was van 'interventie' door Geen Stijl. Dat er daarnaast ook nog sprake was van een 'nieuw', door GeenStijl aangeboord, 'publiek' dat door haar interventie kennis kon nemen van de naaktfoto's was evident. Immers tot het moment van de openbaarmaking door GeenStijl had hooguit een zeer klein publiek kennis genomen van de foto's. Bovendien kon door het plaatsen van de hyperlink een vrij groot publiek kennis nemen van de fotoreportage en dat was een ander publiek dan het publiek waarop de maker van de foto's doelde toen deze voor de openbaarmaking van de fotoreportage toestemming gaf aan Sanoma/Playboy. Ook vond de rechtbank dat er onmiskenbaar sprake was van winstoogmerk. GeenStijl zelf onderstreepte immers het commerciele belang van haar informatievoorziening, waarvan het hoge entertainmentgehalte ook al buiten twijfel is. Er was dus sprake van openbaarmaking. Omdat GeenStijl daarvoor geen toestemming had gegeven was de openbaarmaking in strijd met het auteursrecht van Playboy (Sanoma). Ook Britt Dekker kon rekenen op de welwillendheid van de rechter. Maar daarover later meer.