Het portret van Congo

door: Kees Berendsen

 

David van Reybrouck kennen velen van zijn alom geprezen en intussen ook gelauwerde boek over Congo. De auteur koos voor de cover van het boek een foto van Nkazi-AKanda-Ndotepelo. Een intigrerend portret van de man dat Van Reybrouck ongetwijfeld uitgekozen zal hebben omdat het een sterke verbeelding is van het onderwerp dat hij beschrijft. Het boek lag nog niet in de winkel of de geportretteerde Nkazi overleed. En toen ging het mis.

 

Mede door het succes van het boek roken de erfgenamen wellicht geld. In elk geval verboden zij het portret nog langer te gebruiken voor de cover. Dat baseerden ze niet alleen op het feit dat Nkazi geen toestemming zou hebben gegeven, maar ook omdat de foto als clichebeeld van de arme Afrikaan beledigend zou zijn.

 

Het Belgische recht was toepasselijk en dat zal niet heel anders zijn dan het Nederlandse recht. Maar eigenlijk kwam de rechtbank in Brussel niet eens aan een inhoudelijke behandeling toe. De rechter achtte het eenvoudig niet bewezen dat de eisers inderdaad de nabestaanden of erfgenamen van Nkazi waren.

 

Dat is wel jammer, want anders was de vraag beantwoord of het motief van de erfgenamen om de foto te verbieden gelegen in het beweerdelijk algemeen beledigende karakter ervan voor de Afrikaan zou zijn toegewezen terwijl het portretrecht zijn grens kent in de persoonlijke levenssfeer van de portretrechthebbende. Laten de echte nabestaanden opstaan.