Auteursrecht op sieraden

Het lijkt alsof er een auteursechtelijke run op sieraden aan het ontstaan is. Ik heb zojuist ten behoeve van het blad Edelmetaal van de Federatie Goud en Zilver een artikel geschreven over de uitgebreide procesgang die heeft plaats gevonden in de zaak van All Round Company tegen Dutch Designz. All Round had een sieradenlijn op de markt gebracht onder de naam Mi Moneda, waarvan zij vond dat deze werd nagebootst door Dutch Designz met haar sieradenlijn.

 

Slaafse nabootsing

Beide sieradenlijnen bestonden uit hangers waarin wisselende munten konden worden aangebracht. Kernvagen waren natuurlijk of de hangers, c.q. de munten, c.q. de combinaties van beiden auteursrechtelijk beschermd waren en zo niet of de Quoins sieraden een slaafse nabootsing waren van de Mi Moneda sieraden. Een kort geding, spoedappel en een bodemprocedure in twee instanties kwamen er aan te pas om uiteindelijk tot de vaststelling te komen dat er sprake was van slaafse nabootsing van de Mi Modena hangers.

Maar kon Mi Modena ook aanspraak maken op auteursrechtelijke bescherming? Daar werd in de eerdere instanties van de procedure zeer wisselend over geoordeeld. Een van de belangrijke vragen daarbij was of de ontwerpen het resultaat waren van vrije creatieve keuzes.

 

Auteursrechtelijke bescherming?

Dat speelde ook in een recente zaak van de Franse onderneming Lyie tegen Blitz. Lyie brengt onder het merk 'Vanryke' zilveren en en gouden sieraden op de markt. In 2008 lanceerde zij de hanger die hierboven links is afgebeeld. Blitz bracht later een ketting op de markt (zie afbeelding rechts) die grote gelijkenis vertoonde met de Lyie hanger. Was de Lyie hanger auteursrechtelijk beschermd? En zo ja was er sprake van inbreuk?

 

Creatieve keuzes

Ja zegt de rechtbank Den Haag, de hanger was om te beginnen niet ontleend aan al bestaande sieraden (waarbij onder andere de Pink Ribbon hanger werd genoemd). Verder had de ontwerpster door het combineren van een opvallend klein hangertje, een rood koordje en de woorden 'make a wish' in een eenvoudig lettertype onder ellkaar en rechts uitgelijnd vrije creatieve keuzes gemaakt.

 

Ondanks beperkte beschermingsomvang toch inbreuk

De rechtbank wees auteursrechtelijke bescherming dus toe al voegde zij daar wel aan toe dat de omvang van die bescherming niet zeer ruim was, met name omdat in de periode van februari 2008 al veel hangers met een tekst of een spreuk bekend waren. In deze zaak was er bovendien sprake van inbreuk op het auteursrecht omdat de ketting van Blitz aantoonbaar was ontleend aan de hanger van Lyie.

 

Advies aan sieraadontwerpers

Advies aan sieraadontwerpers: zorg er vooral voor dat het sieraad onderdelen heeft, ook als deze functioneel van aard zijn die als het even kan zich onderscheiden in een creatieve keuze. Of zorg ervoor dat de combinatie van de detailles van het sierraad zich in die zin onderscheid. Depot van het sieraad als model is een ander middel om de beschermingsomvang op te krikken.