Soms begrijp ik niets van mijn partij

Gisteren heeft de Amsterdamse PvdA de samen met de VVD ingediende motie om gemeentelijke erfpacht onder toezicht te stellen ingetrokken. Particuliere erfpacht mag volgens deze partij wel onder toezicht worden gesteld. Ik vind dit een onbegrijpelijke beslissing.

 

Sinds een jaar hebben banken besloten geen woningen meer te financieren die gebouwd zijn op grond die particulieren toebehoort en waarvoor zogenaamde particuliere erfpacht geldt. De vage erfpachtcontracten, eenzijdige bedingen, en met name de onduidelijkheid over de identiteit van de grondeigenaar zijn de redenen hiervoor. Bij ruim 120.000 woningen in Nederland geldt particuliere erfpacht. In Amsterdam is de meeste grond in eigendom van de gemeente. De angst voor onduidelijkheid over de identiteit van de grondeigenaar hoeft hier dus niet te spelen en banken doen in de regel ook helemaal niet moeilijk over financiering van huizen die op grond van de gemeente staan. Maar dat betekent natuurlijk niet dat de gemeente maar gewoon haar gang zou moeten mogen gaan. De gemeente kan door gebrek aan regelgeving net zo goed onredelijke voorwaarden stellen en in de praktijk is er ook bij haar erfpachtconstructies onvoldoende duidelijkheid over canonherziening. Ook kan de gemeente soms gedurende de looptijd van contracten regels en voorwaarden eenzijdig wijzigen.

 

De paniekreactie van banken op de financiƫle crisis heeft de wildgroei aan malafide particuliere erfpachtcontracten blootgelegd. Prima dat hierdoor vanuit de politiek aandacht is gegenereerd en dat mogelijk een toezichthouder op deze praktijken zal worden aangewezen. Maar niet valt in te zien waarom de gemeente buiten schot zou moeten blijven. Ook in gevallen waarin de gemeente zich misdraagt zou door een onafhankelijke toezichthouder ingegrepen moeten kunnen worden. En als de gemeente alles goed geregeld heeft hoeft er ook geen angst te zijn voor deze toezichthouder. Of zou deze angst iets te maken kunnen hebben met de miljoenen die Amsterdam jaarlijks verdient aan erfpacht?